MENU
Wonen

Woon jezelf sociaal en gezond!

Groen in en rondom woonhuizen en appartementen is goed voor het (leef)klimaat binnen en buiten de woning. Het heeft een positief effect op de gezondheid en het algehele welbevinden van bewoners en bezoekers en verhoogt de waarde van het vastgoed. Er zijn genoeg redenen te benoemen waarom jij zo snel mogelijk groen in huis moet halen! Kortom: woon jezelf sociaal en gezond!

De eigenschappen van groen

Binnengroen zuivert de lucht en vermindert concentraties CO2 en vluchtige organische stoffen. Daarnaast vermindert buitengroen ‘s zomers de hitte in en rondom de woning, wat resulteert in minder hittestress. Dezelfde eigenschap uit zich ook in de winter met bijvoorbeeld dak- en gevelgroen. Door de vergrote isolatiewaarde, worden de stookkosten in de winter verlaagd. Binnen en buitengroen hebben ook positieve effecten op het sociale klimaat. Zo heeft uitzicht op groen een stress reducerende werking op mensen en is men meer buiten. Het leven buiten is dan ook aangenaam door onder andere de verdamping die de lucht minder droog maakt en zorgt voor minder hoofdpijn en betere concentratie.

Temperatuur in de stad

WonenIn de stad is het gewoonlijk warmer dan daarbuiten (het hitte-eiland effect) doordat verharde oppervlakken (wegen, gebouwen) de warmtestraling van de zon absorberen en weer afgeven aan de directe omgeving. Door de dichte bebouwing is er weinig uitwisseling met de wijdere omgeving en wordt deze warmte in de stad vastgehouden. Een overmaat van warmte tijdens hittegolven leidt tot hittestress en heeft negatieve effecten op de gezondheid van met name ouderen, chronisch zieken en zwangere vrouwen. Onderzoek heeft aangetoond dat nu al in circa 35% van de Nederlandse stedelijke gebieden gedurende minstens 7 dagen per jaar hittestress optreedt. Met de toenemende verdichting van de stad en de klimaatverandering zullen de perioden met hittestress in de stad verder toenemen.

Maar wat kan groen hier dan voor betekenen? Allereerst zorgt 10% groen in een stad ervoor dat het hitte-eiland effect afneemt met gemiddeld 0,6 ºC. Het groen koelt namelijk door de beperking van de instraling (schaduw) en door verdamping van water. De koeling door verdamping helpt vooral in de namiddag, avond en vroege nacht. In een park is het vanzelfsprekend tijdens warme perioden koeler dan in het dicht bebouwde centrum van een stad. Wat wel opvalt is dat er verschillen zijn gemeten tot meer dan 5 ºC. Het effect van schaduw is uiteindelijk het grootst, het beperkt namelijk de opwarming van de lucht. Om de opwarming in een straat te beperken is een combinatie van gevelgroen, groen in voortuinen en straatbomen het meest efficiënt, hiermee kan de temperatuur op voetgangersniveau met 2 ºC dalen.

Luchtkwaliteit

De belangrijkste verontreinigingen in het stedelijke gebied, zoals stikstofoxiden (NOx ), fijnstof (PM10/PM2,5) en vluchtige organische stoffen zoals benzeen zijn afkomstig van industrie en verkeer. Langdurige blootstelling leidt tot longproblemen en hart- en vaatziekten. Hoewel de lucht in Nederland gemiddeld op de meeste plaatsen aan de normen voldoet betekent dit niet dat er geen risico meer is. Vooral langs wegen met veel verkeer in steden worden de normen nog regelmatig overschreden. De door de WHO geadviseerde verdere aanscherping van de PM2,5 norm zou in Nederland leiden tot verlenging van de gemiddelde levensduur met 3 maanden, 600 minder vroegtijdige doden en 1,5 miljoen minder ziektedagen per jaar. Vanuit gezondheidsperspectief zou de norm nooit het doel mogen zijn. Iedere aanwezigheid van luchtverontreiniging, ook onder de norm, heeft uiteindelijk een negatieve werking op gezondheid en welbevinden.

Alle vormen van groen dragen bij aan het verwijderen van fijnstof en andere verontreinigingen uit de lucht. Gasvormige verontreinigingen worden via het blad opgenomen, fijnstof wordt passief uitgefilterd. Een vierkante meter klimop vangt 4-6 gram fijnstof per jaar af, een sedumdak 0,15 gram/m2. Zo vangt een vierkante meter sedum de uitstoot van een auto per jaar op. Dicht groen kan benut worden om vervuilingsbronnen (bijvoorbeeld een drukke weg) af te schermen van woonwijken en kwetsbare gebouwen.

Stress en concentratievermogen

Waar vroeger infectieziekten met name verantwoordelijk waren voor de ziektelast, zijn dit nu leefstijl-gerelateerde aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, depressies en angststoornissen. Chronische stress is daarbij een belangrijke risicofactor; 75 tot 90% van alle huisartsbezoeken zou stress gerelateerd zijn. Een groene woonomgeving draagt bij aan een betere gezondheid en vermindering van stressklachten. Zo kunnen kinderen met ADHD zich na een wandeling in een stadspark beter concentreren dan na een even lange wandeling door een woonbuurt of het stadscentrum. Alleen al zicht op groen vanuit de woning gaat gepaard met een lager niveau van het stresshormoon cortisol en een hoger gevoel van welzijn.

Sociale samenhang in de buurt

Ondanks de hoge bevolkingsdichtheid, kan het leven in de grote stad behoorlijk anoniem zijn. Eenzaamheid en sociale isolatie zijn risicofactoren voor de mentale gezondheid. Ze vergroten de kans op depressie, volgens de Wereldgezondheidsorganisatie in 2020 volksziekte nummer één. Een grote mate van gevoel van sociale samenhang in de buurt vermindert dit risico. Het elkaar in de openbare ruimte regelmatig tegenkomen, herkennen als mede-buurtbewoner en in het voorbijgaan begroeten, kan al bijdragen aan het zich thuis voelen in de buurt. Een groter gevoel van sociale samenhang draagt verder bij aan het zich veilig voelen in de buurt, eveneens een belangrijke factor voor het welzijn. Aantrekkelijk groen in de woonomgeving kan mensen verleiden (vaker) naar buiten te gaan en vervolgens daar mede-buurtbewoners te ontmoeten. Hierdoor kan groen in de woonomgeving het welzijn indirect beïnvloeden via versterken van de verbondenheid die men voelt met buurtbewoners. Meer groen is eveneens geassocieerd met minder agressie en criminaliteit; ook dit komt, rechtstreeks of via de ervaren veiligheid, de gezondheid en het welzijn ten goede.

Wonen

Lichamelijke activiteit

Een gebrek aan lichamelijke activiteit, en in het verlengde daarvan overgewicht, zijn belangrijke risico factoren voor de gezondheid. Ze brengt dit, na roken, de hoogste ziektelast met zich mee. Overgewicht verhoogt de kans op diabetes en hart- en vaatziekten. Groen in de woonomgeving biedt mogelijkheden voor beweging en sport. Met name voor jongens in de basisschoolleeftijd gaat groen in de woonomgeving gepaard met meer lichaamsbeweging, vooral in de vorm van buiten spelen. Er is geen sterk bewijs dat meer of mooier groen in de woonomgeving bij volwassenen tot duidelijk meer lichaamsbeweging leidt, maar mensen recreëren wel graag in het groen. Het kunnen beoefenen van een bepaalde recreatieactiviteit kan daarmee wel de aanleiding zijn om het groen te bezoeken en langs die weg van groen te profiteren.

Groene agenda

Op de themabijeenkomst: Groene Verstedelijking van De Groene Stad, in samenwerking met de provincie Zuid-Holland, zijn dinsdagmiddag 18 april de eerste groene factsheets gepresenteerd. In deze publicaties worden de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek naar het effect van groen op onze woonomgeving, leerprestaties, gezondheid en werkomgeving op een toegankelijke manier beschreven. De onderzoeken vonden plaats in het kader van het onderzoekproject ‘De Groene Agenda’. De factsheets tonen aan dat groen niet alleen een mooi decor biedt maar ook meerwaarde levert op diverse maatschappelijke terreinen. De Groene Stad werkt hierin samen met Royal Flora Holland en vooraanstaande kennisinstellingen zoals de WUR en de VU. In dit artikel is gebruik gemaakt van de groene factsheet ‘Groen en wonen’.

Mobilane B.V.

  • Broekweg 3, 3956 NELeersum
  • Postbus 2, 3956 ZR Leersum
  • +31(0)343 42 08 65
  • info@mobilane.nl

Blijf op de hoogte

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.